فقرات رقبه است به سوى داخل و اين را خناق كلبى نامند و طبرى گويد كه علت معروف به خانقه از جنس ذبحه است و آن ورم لوزتين و هر دو عضل موضوع در دو جانب حلقوم و عضلات داخله معروفه به طرجهاريه و راس مضمار و عضله دقيقه شبيه به لام كتابت يونانى است كه مشترك است با آن طرف مرى و طرف حلقوم و بيخ زبان و چون اين مرض مهلت نمىدهد صاحب خود را لهذا خانقه ناميده‌اند بالجمله شيخ مىفرمايد كه خناق عبارت است از امتناع نفوذ نفس به سوى ريه و قلب و آن از اسباب بسيار عارض مىشود مانند استعمال ادويه خناق‌آور و ادويه سميه و مانند جمود خون يا شير در بعض احشا . اكسير اعظم ، ج 2 ، ص 72 . امراض اسنان و لثه يعنى دندان و بن دندان بدان كه به قول جالينوس و شيخ الرئيس دندان من جمله استخوان است و حس او بنا بر پيوستن عصب دماغى لين به آن است و چون متالم شود بدين سبب محسوس گردد از آنچه عارض شود از ضربان و اختلاج در آن و بسا است كه حكّه و دغدغه محسوس شود و در آن امراض بسيار عارض مىشود چنان‌چه استرخا و تحرك و انقلاع و تغير لون در جوهر او و نشستن بخار بر روى او و تاكل و تعفن و تكسر و اوجاع شديد و حكه و ضرس كه نوعى از اوجاع اوست و عجز از خائيدن شيرين و ترش و تضرر از گرم و سرد و قلت صبر بر ملاقات يكى از آنها يا هر دو و كذا عارض مىگردد او را تغير در مقادير آن بالطبع كه طول كند و عظم پذيرد و يا سوده گردد و صغر يابد و نزد اكثر عارض مىشود در آن نوعى از ورم . اكسير اعظم ، ج 2 ، ص 38 . امراض اسنان و لثه يعنى دندان و بن دندان بدان كه به قول جالينوس و شيخ الرئيس دندان من جمله استخوان است و حس او بنا بر پيوستن عصب دماغى لين به آن است و چون متالم شود بدين سبب محسوس گردد از آنچه عارض شود از ضربان و اختلاج در آن و بسا است كه حكّه و دغدغه محسوس شود و در آن امراض بسيار عارض مىشود چنان‌چه استرخا و تحرك و انقلاع و تغير لون در جوهر او و نشستن بخار بر روى او و تاكل و تعفن و تكسر و اوجاع شديد و حكه و ضرس كه نوعى از اوجاع اوست و عجز از خائيدن شيرين و ترش و تضرر از گرم و سرد و قلت صبر بر ملاقات يكى از آنها يا هر دو و كذا عارض مىگردد او را تغير در مقادير آن بالطبع كه طول كند و عظم پذيرد و يا سوده گردد و صغر يابد و نزد اكثر عارض مىشود در آن نوعى از ورم . اكسير اعظم ، ج 2 ، ص 38 . امراض اعضاى تناسل مردان و آن سى و دو مرض است يعنى ضعف باه و صغر قضيب و كثرت شهوت و تدبير مضرت كثرت جماع و سرعت انزال و جريان منى و قلت منى و خروج آن مثل رشته و منى الدم و كثرت احتلام